Son yıllarda Karadeniz Bölgesi’nde hızla yayılan ve özellikle fındık üreticisinin kabusu haline gelen kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) ile mücadelede biyolojik yöntemler öne çıkıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu zararlı böceğe karşı doğadan ilham alan etkili bir çözüm üzerinde çalışıyor: samuray arısı (Trissolcus japonicus).

Kahverengi Kokarca Tehlikesi

Kahverengi kokarca; fındık, elma, armut, turunçgiller, şeftali, ceviz, hurma, mısır, fasulye, domates, biber ve patlıcan gibi ülke ekonomisi için stratejik öneme sahip birçok üründe verim ve kalite kaybına neden oluyor. İlk kez 2016’da Gürcistan’da, 2017’de ise Karadeniz Bölgesi’nde epidemi düzeyinde görülmeye başlanan bu zararlı, emgi yaparak mahsulü tahrip ediyor.

Doğal Düşmanı: Samuray Arısı

Bu zararlıya karşı doğaya salınan samuray arısı, kahverengi kokarcanın yumurtalarını parazitleyerek çoğalmasını önlüyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın öncülüğünde laboratuvar ortamında üretilen bu arılar, pilot bölgelerdeki fındık bahçelerine bırakılıyor.

2025’te Biyolojik Mücadele Seferberliği

2025 yılı hedefi, Türkiye genelinde 1 milyon samuray arısı doğaya salmak. Bakanlık bu kapsamda büyük bir üretim hamlesi başlattı:

• Samsun Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü: 750 bin samuray arısı üretildi.
• Fındık Araştırma Enstitüsü (14–27 Haziran arası): 300 bin arı hazırlandı.
• Giresun: Haziran ayında toplam 55.888 arı doğaya bırakıldı.
• Sakarya Akyazı: 77 bin arı salındı.
• Artvin Arhavi: 12-15 bin arı doğaya salındı.
• Bartın ve Bolu gibi birçok ilde de benzer uygulamalar yapıldı.
• Ordu: 2024 sezonunda 22 bin, 2025 yılı için 245 bin arı salımı planlandı.

Kimyasal Değil, Doğal Mücadele

Samuray arısı sadece kokarca yumurtalarını hedef aldığı için çevreye zarar vermiyor. Kimyasal ilaçların aksine diğer faydalı böcekleri etkilemeden doğal dengeyi koruyor. Her dişi samuray arısı, birkaç günde bir onlarca kokarca yumurtasını etkisiz hale getirerek zararlının yayılmasını engelliyor.

Tarımda Yeni Bir Dönem

Uzmanlar, biyolojik mücadelenin uzun vadede daha sürdürülebilir ve çevre dostu olduğunu belirtiyor. Türkiye, 2025 yılı itibarıyla samuray arısı ile doğayı yeniden silahlandırıyor. Fındık başta olmak üzere birçok tarım ürününde verim kaybını önleme yolunda büyük bir adım atılmış oldu.