Katar-Mısır Ortak Yüksek Komitesi’nin 7. oturumu, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani ile Mısır Dışişleri, Göç ve Mısırlı Gurbetçiler Bakanı Dr. Badr Abdelatty’nin başkanlığında Mısır’ın El Alamein kentinde gerçekleştirildi.

Toplantının ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani, Katar ile Mısır arasındaki ilişkilerin köklü, kardeşçe ve sağlam bağlara dayandığını belirterek, iki ülke liderliğinin ve halklarının beklentileri doğrultusunda ilişkileri yeni iş birliği seviyelerine taşımaya devam edeceklerini söyledi.

Şeyh Muhammed, Ortak Yüksek Komite toplantısı kapsamında gümrük iş birliği ve düzenleyici çalışmaların yanı sıra kalkınma ve sağlık alanlarında toplam dört anlaşmaya varıldığını açıkladı.

Anlaşmalar kapsamında Mısır’ın Sohag kentinde Şeyh Tamim bin Hamad Al-Thani Hastanesi’nin kurulmasına yönelik hibe anlaşması da imzalandı. Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı, hastanenin bölgenin sağlık sektöründe niteliksel bir sıçrama yaratmasını umduğunu ifade etti.

Toplantıda ayrıca Katar Devleti Sayıştay Başkanlığı ile Mısır Arap Cumhuriyeti Merkez Denetim Teşkilatı arasında denetim alanında iş birliğine yönelik bir mutabakat muhtırası, Katar Kalkınma Fonu ile Mısır Kalkınma Ortaklığı Ajansı arasında iş birliği mutabakatı ve Katar Kalkınma Fonu ile Mısır Sağlık ve Nüfus Bakanlığı arasında Sohag’daki hastanenin kurulmasına ilişkin hibe anlaşması imzalandı. Gümrük kanununun uygulanması, gümrük ihlallerinin önlenmesi, soruşturulması ve bunlarla mücadele için karşılıklı idari yardım anlaşmasına ilişkin taslak da imzalanan belgeler arasında yer aldı.

Şeyh Muhammed, Ortak Yüksek Komite’nin 7. oturumunda iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin yanı sıra diplomasi, sağlık, tarım ve gıda güvenliği gibi alanlarda iş birliğinin güçlendirilmesinin ele alındığını söyledi.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin, özellikle nakliye hatları ve tedarik zincirleri konusunda alternatif ve çözüm yolları bulunmasına yönelik ortak çabalara destek verdiğini aktaran Şeyh Muhammed, Katar ile Mısır arasındaki önemli ortak projelerin de değerlendirildiğini belirtti.

Şeyh Muhammed, Mısır Başbakanı Dr. Mustafa Medbuli ile yaptığı görüşmede iki ülkesini ilgilendiren ortak projelerin ele alındığını, Kuzey Sahili'ndeki “Alam Al Roum” projesinin ilk aşamasının başlatılmasından memnuniyet duyduğunu ifade etti. Projenin Katar Diar’ın Mısır’daki projelerine ve Katar yatırımlarına katkı sağlamasını umduğunu belirten Şeyh Muhammed, özellikle sanayi ve ilaç sektörleri başta olmak üzere yeni yatırım fırsatlarını değerlendirmeye devam edeceklerini söyledi.

Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty de toplantının, Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ve Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al-Thani’nin doğrudan yönlendirmesiyle iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin yeni bir seviyeye taşındığı dönemde gerçekleştirildiğini belirtti.

Abdelatty, toplantının iki ülke arasındaki günlük iletişim ve istişare mekanizması kapsamında önemli bir fırsat oluşturduğunu söyledi. İki ülke arasındaki ticaret ve ticari alışveriş hacminin iki katına çıkarılması yönünde somut adımlar atılması konusunda mutabık kalındığını aktardı.

İki ülkenin iş dünyaları arasındaki ortaklıkların genişletilmesi konusunda da anlaşmaya varıldığını belirten Abdelatty, üçüncü Mısır-Katar Yatırım Forumu’nun düzenlenmesinin beklendiğini söyledi. Ayrıca iki ülkedeki iş insanlarını bir araya getirecek ortak bir konsey kurulması da gündeme geldi.

Abdelatty, Kuzey Sahili'ndeki “Alam Al Roum” projesinin ilk aşamasının başlatılmasının yanı sıra Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi'ndeki diğer projelerin hayata geçirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Görüşmelerde enerji alanındaki gelişmeler de ele alındı. Ocak ayında iki ülke arasında enerji alanında imzalanan mutabakat zaptının ardından geleneksel ve yenilenebilir enerji sektörlerinde önemli ilerlemeler kaydedildiği belirtildi.

Abdelatty, enerji taşımacılığı ve depolamasına ilişkin lojistik koridorların güçlendirilmesinin, gelecekte denizcilik alanında ortaya çıkabilecek zorluklarla mücadele açısından önemli olduğunu ifade etti.

İki ülkenin denizlerde seyrüsefer özgürlüğünün korunması ve uluslararası hukuk kurallarına uyulması konusunda ortak görüşe sahip olduğu belirtildi. Özellikle Uluslararası Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin denizcilik özgürlüğünü güvence altına alan hükümlerine tam uyumun gerekliliği vurgulandı.

Toplantının önemli gündem başlıklarından biri Gazze ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki gelişmeler oldu.

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed, Filistinli grupların barış planını kabul ettiklerini ve silahların toplanmasına ilişkin düzenlemeler üzerinde çalışmaya hazır olduklarını açıklamalarının ardından bölgenin kritik bir aşamaya girdiğini belirtti.

Şeyh Muhammed, bu noktada İsrail tarafının bir tercih yapma aşamasında olduğunu söyledi. Katar’ın Mısır ve Türkiye ile birlikte bu aşamaya ulaşılması için yoğun çaba gösterdiğini vurgulayan Şeyh Muhammed, İsrail’in daha önce yerine getirmediği yükümlülüklerini uygulamaya koyacağı yönünde olumlu bir yanıt vermesini umduğunu ifade etti.

Buna karşın İsrail’in sivilleri hedef alan saldırılara ve yerleşim faaliyetlerini artırmaya devam ettiğini savunan Şeyh Muhammed, Lübnan ve Suriye’ye yönelik saldırıların da sürdüğünü belirtti. İsrail’in eylemlerinin bölgedeki istikrarsızlığın önemli unsurlarından biri olduğunu söyleyen Şeyh Muhammed, bölgenin barış ve istikrar yönündeki girişimlerinin reddedildiğini ifade etti.

Mısır Dışişleri Bakanı Abdelatty, Gazze konusunda Katar, Türkiye ve Mısır arasında tam koordinasyon bulunduğunu belirtti.

Bu koordinasyon ve üç ülkenin yürüttüğü diplomatik çabalar sayesinde Filistinli grupların silahlanmanın sınırlandırılması ve silahların toplanmasına ilişkin taleplere yanıt vermeye ikna edildiğini söyleyen Abdelatty, Kahire’nin Katar ve Türkiye’nin katılımıyla gerçekleştirdiği çok sayıda toplantının da bu süreçte etkili olduğunu kaydetti.

Abdelatty, artık yol haritasının uygulanmasına odaklanılması gerektiğini vurguladı. İsrail’in, ABD Başkanı Donald Trump’ın barış planı çerçevesinde kendisinden beklenen yükümlülükleri yerine getirme seçeneğine sahip olduğunu belirtti.

Bu yükümlülükler arasında ilk aşama kapsamında insani yardımın Gazze’ye girişinin sağlanması, altyapı ve hastanelerin erken toparlanması ve rehabilitasyonu; ikinci aşama kapsamında ise silahların kısıtlanması, İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesi ve saldırıların durdurulması gibi konuların bulunduğu ifade edildi.

Abdelatty ayrıca Gazze Ulusal Yönetim Komitesi’nin Şerit içerisindeki geçici görevlerini yerine getirmesinin, Filistin polis unsurları ile uluslararası istikrar gücünün ateşkesi izlemek üzere konuşlandırılmasının ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını kullanarak bağımsız bir devlet kurmasının yol haritasının parçaları olduğunu söyledi.

Mısır Dışişleri Bakanı, kurulması hedeflenen Filistin devletinin uluslararası kararlar doğrultusunda 4 Haziran 1967 sınırlarında ve başkenti Doğu Kudüs olacak şekilde oluşturulması gerektiğini belirtti.

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı, bölgenin özellikle ABD-İran savaşının başlamasından bu yana son derece zor koşullardan geçtiğini belirtti. Söz konusu çatışmanın yalnızca Körfez bölgesini değil, tüm bölgeyi olumsuz etkilediğini ifade etti.

Şeyh Muhammed, Katar’ın Pakistan ile ortak arabuluculuk çerçevesinde bu konuda yürüttüğü diplomatik çabaları da Mısır Dışişleri Bakanı Abdelatty ile ele aldığını söyledi.

Katar tarafı, Hürmüz ve Bab el-Mendeb boğazlarında seyrüsefer özgürlüğünün, güvenliğinin ve emniyetinin korunmasının önemini vurguladı. Savaş öncesindeki seyrüsefer koşullarına dönülmesi çağrısında bulunulurken, uluslararası deniz ulaşımının herhangi bir taraf tarafından rehin alınmaması veya siyasi şantaj aracı olarak kullanılmaması gerektiği ifade edildi.

Şeyh Muhammed, Katar’ın Körfez ülkelerindeki kardeşleri, Mısır ve bölgedeki diğer ülkelerle birlikte diplomatik çözümleri destekleme çabalarını sürdüreceğini belirtti. Tarafların kısa sürede çözüme ulaşmasını ve gerilimi tırmandıran veya şantaj içeren söylemler yerine mutabakat ve diplomasi zeminine dönülmesini umduğunu söyledi.

Mısır Dışişleri Bakanı Abdelatty, Katar’ın ve diğer Körfez ülkelerinin güvenliğinin Mısır’ın ulusal güvenliği ve kolektif Arap ulusal güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

Abdelatty, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin de aynı gün Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed ile yaptığı görüşmede bu yaklaşımı teyit ettiğini belirtti.

Mısır’ın Katar ve Körfez ülkelerini hedef alan her türlü saldırı karşısında tam dayanışma içerisinde olduğunu ifade eden Abdelatty, İran’ın Katar ve Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını açıkça kınadı. Söz konusu saldırıları ilgili ülkelerin egemenliğinin açık ihlali ve uluslararası hukuk kurallarının çiğnenmesi olarak nitelendiren Abdelatty, saldırılar için hiçbir gerekçe veya mazeret bulunmadığını söyledi.

Mısır Dışişleri Bakanı ayrıca Kahire ile Doha arasındaki yakın koordinasyonun, savaşa ve askeri gerilime son verecek, Körfez ülkelerinin güvenlik endişelerini giderecek ve bölgesel istikrara katkı sağlayacak nihai ve sürdürülebilir bir İran anlaşmasına ulaşılması açısından önem taşıdığını ifade etti.

Ortak toplantılarda bölgedeki diğer krizler de ele alındı. Katar ve Mısır tarafları özellikle Sudan’daki kriz ve Libya’daki siyasi çözüm sürecine ilişkin gelişmeleri değerlendirdi.

Taraflar Sudan’ın, Libya’nın ve diğer Arap ülkelerinin birliği ile toprak bütünlüğünün korunmasına yönelik desteklerini yineledi.

Katar ve Mısır, Sudan krizinde uluslararası toplumun Sudan’ın komşu ülkelerine karşı sorumluluklarını yerine getirmesinin önemine de dikkat çekti.

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani, Katar ile Mısır arasındaki sürekli koordinasyon ve istişarenin önemini vurgulayarak konuşmasını tamamladı.

Taraflar, iki ülke arasındaki iş birliğinin farklı alanlarda geliştirilmesini ve bölgesel krizlere yönelik diplomatik koordinasyonun sürdürülmesini kararlaştırdı.

Ortak Yüksek Komite’nin 8. oturumunun Doha’da gerçekleştirilmesi beklenirken, Katar tarafı bir sonraki toplantıyı büyük bir beklentiyle karşılayacağını belirtti.